Go Oyunu ve Yaşam - Bölüm 2

Hayri Kılıç

Go oyunu üç bölümden oluşur : Açılış (fuseki), oyun ortası (çuban), oyun sonu (yose).

Fuseki’yi bir binanın temeline benzetebiliriz. Binanın inşasında temel ne kadar önemli ise, Go oyununda Fuseki o kadar önemlidir. Zira oyun, bu bölümdeki hamlelerimiz üzerine gelişir. Hangi bölgeleri kontrol edeceğimiz, oyun ortası ve sonunda tahta üzerinde nasıl bir konuma sahip olacağımızın görüntüsü bu bölümde tasarlanır. Elbette, rakibin de planlarımızı bozacağını düşünecek olursak, oyun sonlarına doğru tahtadaki konumumuz tam olarak ilk başta hayal ettiğimiz gibi olmayacaktır, fakat bu bölümdeki tasarılarımız bize bir amaç taşıyan hamleler yapma imkanı sağlar (bknz. Bölüm 1 – amaç > strateji > taktik).

Amacımız, rakibe rağmen tahta üzerinde en kritik noktalara oynamak; denk bir rakibe karşı da oyun dengesini korumaya çalışmak olacaktır.

Hollandalı amatör Go ustalarından Rob Van Zeijst, “Zeijst, Rob Van : 501 Açılış Problemleri” kitabında açılış prensiplerini şu şekilde sıralamış:

Go Oyunu ve Yaşam - Bölüm 1

Hayri Kılıç

Çin’in eski zamanlarında bir centilmenin şu dört sanatı bilmesi erdem kabul edilirdi: kaligrafi, resim, bir müzik aleti çalmak ve Go oynamak.

Go oyunu, sanat olarak kabul edildiği gibi, hesaplama, sezgi gerektiren yönü, özellikle stratejik öğeleriyle elit kesimin gözde oyunu haline gelmişti. Geçmişten günümüze kadar olan zaman dilimine hızlıca baktığımızda ise, bu oyundan nice kişi büyük keyif almış, nice general savaş stratejilerini bir Go tahtası üzerinde geliştirmiş, nice matematikçi oyunun bol sıfırlı çeşitliliğine hayran kalmış, nice sanatçı oyunun sahip olduğu görsellikten etkilenmiştir.

Değişik duygular uyandıran bu oyunu sıradan bir oyun olarak değerlendirebilir miyiz? Oyun içinde yer alan taktik, strateji, hırs, açgözlülük, sabır, manevra, kaçış, yaşam, ölüm, nötr, alan, rekabet, yarış, kazanç, kayıp, galibiyet, yenilgi gibi kavramlar aynı zamanda gerçek dünyada da yer alan kavramlardır. O zaman şunu sormanın tam zamanı: acaba oyun içinde kullanılan taktik ve stratejiler yaşantımıza pozitif bir katkısı olabilir mi?

Profesyonel

Hayri Kılıç

İnsan birçok alanda virtüöz olabilir mi? Ya da bir alanda uzman olmanız, mesela go oyununda profesyonel düzeyde bir oyuncu olmanız diğer alanlarda da başarı sağlar mı? Sanırım çoğunuz buna "hayır" cevabını verecek. Zira, virtüöz olabilmek için tek bir şeye odaklanmak gerekir düşüncesine sahipsiniz.

Bu yaygın görüşe aykırı, sıradışı bir kişiyle tanıştırayım sizleri: Ch'a Min-su ya da yaygın olarak bilinen adıyla Jimmy Cha, Güney Koreli bir go oyuncusu. 1951 yılında doğmuş, 1984 yılında 4. dan derecesine ulaşmış. Aynı yıl Güney Kore'den Amerika'ya göç etmiş. Buraya kadar her şey sıradan gibi. O'nu sıradışı yapan özelliği ise, hayatta tam bir "profesyonel" olması. Sadece go oyununda değil; klasik müzik, savaş sanatları ve pokerde de en az go oyununda olduğu kadar yetenekli biri.